Coğrafi Keşiflerin Nedenleri ve Sonuçları Nelerdir?

Coğrafi Keşiflerin Nedenleri ve Sonuçları Nelerdir?

COĞRAFİ KEŞİFLER NEDİR?

15. ve 16. yüzyıllarda Avrupalıların dünyanın bilinmeyen birçok yerini keşfederek yeni ada, kıta, okyanus ve ticaret yollarını bulmalarına Coğrafi Keşifler adı verilmiştir.

Önceleri merak ve macera amaçlı başlayan keşifler, 15. yüzyılın ikinci yarısından itibaren daha çok ekonomik ve siyasi gayelere yönelmiştir.

Coğrafi Keşiflerin Nedenleri

  • Pusulanın geliştirilmesi,
  • Sağlam gemilerin inşa edilmesi,
  • Coğrafya bilgisinin artması ve cesur gemicilerin yetişmesi,
  • Doğu ülkelerinin zenginliği ve Avrupalılar’ın buralara gitmek için yeni ticaret yolları aramaları,
  • Türkler’in İpek ve Baharat yollarına hakim olmaları,
  • İstanbul’un fethiyle Doğu Avrupa ticaret yollarının Türklerin kontrolüne geçmesi ve bundan dolayı da Batı Avrupa kıyısındaki ülkelerin açık denizlere çıkma ihtiyacı hissetmeleri,
  • Hristiyanlığı Avrupa dışında yayma düşüncesi,
  • Avrupa’daki bazı kralların gemicileri desteklemesi,
  • Asya’dan Avrupa’ya gelen malların çok el değiştirmesinden dolayı pahalıya mal olması.

YAPILAN ÖNEMLİ KEŞİFLER

Ümit Burnu’nun Keşfedilmesi ve Hindistan’a Ulaşılması: Portekizli bir denizci olan Bartelmi Diyaz, 1487’de Avrupa için yeni bir ümit kaynağı olan “Ümit Burnu“nu keşfetti. 1498’de İtalyan asıllı Portekizli bir denizci olan Vasko dö Gama, Afrika’yı dolaşarak Hindistan’a ulaşmayı başardı. Böylece Hint ticaret yolu Portekizliler’in eline geçti.

Amerika’nın Keşfedilmesi: İspanyol denizcisi Kristof Kolomb, 1492’de Hindistan zannettiği Amerika kıtasına ulaştı. Fakat buranın yeni bir kıta olduğunu, Portekizli denizci Amerika Vespuçi ispatladı ve bu kıtaya “Amerika” adı verildi (1507). İngiliz ve Fransız gemiciler ise Kuzey Amerika’nın keşfini tamamladılar.

Dünya’nın Çevresinin Dolaşılması: Portekizli Macellan, devamlı batıya gidilirse Hindistan’a ulaşılacağı bilgisini doğrulamak için Avrupa’dan Atlas okyanusu’na açıldı. Güney Amerika’nın altından dolaşarak Büyük Okyanus’u geçen Macellan Filipinler’de yerlilerle girilen bir çatışmada ölünce bu seyahati yardımcısı Del Kano tamamladı. Böylece dünyanın yuvarlaklığı ispatlanmış oldu (1519-1522).

Coğrafi Keşiflerin Sonuçları

Siyasi Sonuçları

  • Afrika’nın bilinmeyen bölgeleri ile Amerika ve Avustralya gibi yeni yerler ve kıtaların keşfi gerçekleşti.
  • Avrupa’dan yeni keşfedilen yerlere göçler oldu ve Avrupa kültürü yayıldı.
  • İspanyol, Portekiz, İngiliz ve Fransızlar geniş ülkeler elde ederek ilk sömürge imparatorluklarını kurdular.

Ekonomik Sonuçları 

  • Yeni ticaret yollarının bulunmasıyla, Baharat ve İpek Yolları önemini kaybetti. Bunun sonucunda İslam ülkeleri ekonomik açıdan büyük zarar gördü.
  • Akdeniz kıyısındaki limanlar önemini kaybetti. Buna karşılık Atlas Okyanusu kıyısındaki limanlar önem kazandı.
  • Keşfedilen bölgelerdeki değerli madenler Avrupa’ya taşındı. O zamana kadar “toprak” temel zenginlik kaynağı iken, bundan sonra “altın ve gümüş” temel zenginlik kaynağı oldu.
  • Ticari faaliyetler sonucunda burjuva sınıfı güçlendi. Bu durum, Avrupa’nın siyasi ve sosyal yapısında değişikliklere neden oldu.
  • Amerikan yerli halkının soy kırıma uğraması sonucu Afrika’dan zenciler, çalışacak insan gücünü karşılamak amacıyla Amerika’ya taşındı.

Bilimsel ve Kültürel Sonuçları

  • Yeni ırklar, kültürler, hayvanlar ve bitkiler keşfedildi.
  • İnsanlarda merak ve araştırma isteğinin uyanması, düşünce dünyasında önemli gelişmelere neden oldu.
  • Burjuva sınıfının zenginleşmesi Rönesans’a neden oldu.
  • Avrupa’da sanattan zevk alan ve sanatçıları koruyan “Mesen” sınıfı ortaya çıktı.

Dini Sonuçları

  • Dünyanın yuvarlak olduğunun anlaşılması ile kiliseye olan güven sarsıldı ve Reform hareketleri ortaya çıktı.
  • Hristiyanlığa ait inançların temelden sarsılması Avrupa’da dine dayalı dünya görüşünün değişmesinde etkili oldu.
  • Keşfedilen yerlerde Hristiyanlık yayıldı.

Avrupalı devletlerini siyasi ve ekonomik açıdan olumlu etkileyen ve Avrupa’nın gelişmesinde önemli bir yere sahip olan Coğrafi Keşifler, dünyadaki birçok milleti ise olumsuz etkileyerek Avrupalıların sömürgesi altına girmelerine neden olmuştur.

Coğrafi keşiflerin Osmanlı Devletine Etkileri

  • Osmanlı Devleti Hint ticaret yolunun hakimiyeti için Portekizliler ile, Akdeniz hakimiyeti için ise daha çok İspanyollar ve Venedikliler ile mücadele etti.
  • Akdeniz limanlarının önemini kaybetmesi, Osmanlı Devleti’nin ticari gelirlerini ve Avrupa’nın Osmanlı Devletine bağımlılığını azalttı.
  • Osmanlı topraklarında ticaret ile uğraşan köy ve kasabalarda ekonomik durum zayıfladı.
  • Osmanlı Devleti, Akdeniz limanlarını yeniden canlandırmak için bazı Avrupalı devletlere kapitülasyonlar vermek zorunda kaldı.

YORUMLAR

Wordpress (0)
error: Content is protected !!