İdil Biret Kimdir? Hayatı Ve Eserleri Nelerdir?

İdil Biret Kimdir? Hayatı Ve Eserleri Nelerdir?

İdil Biret Kimdir?

İdil Biret, müziğe olan ilgisi daha iki yaşında başlayan ve Ankara’da 21 Kasım 1941 tarihinde doğmuş bir piyanisttir. İki yaşında başlayan müzik ilgisi ile İdil Biret, dört yaşında Bach’ın prelütlerini çalmaya başlamıştır. Annesi amatör bir piyanist olan İdil Biret, ilk derslerini Mithan Fenmen’den almış ve henüz yedi yaşındayken dönemin Cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü tarafından yurtdışında eğitim görmesi amacıyla TBMM’ye bir yasa teklifi vermiştir. İdil Biret, Ankara Radyosu’nda Riyaseticumhur Filarmoni Orkestrası eşliğinde Bach’ın Re Minör Konçertosu’nu seslendirmiş ve harika çocuk olarak nitelendirilmiştir. İdil Biret için çıkartılan Harika Çocuklar Yasası ailesi ile birlikte Paris’e gönderilmiştir. Devlet bursu ile Paris’e gönderilen piyanist, Paris Ulusal Konservatuarı’nda dönemin önemli pedagoglarından olan Nadia Boulanger ile çalışmıştır. İdil Biret, ilk konserini ise sekiz yaşındayken Paris Radyosu’nda vermiştir.

İdil Biret’in Eğitimi

Kendisi adına özel olarak çıkartılan yasa ile Paris’e eğitime gönderilmiş olan İdil Biret ayrıca Fransız piyanist Alfre Cortot’dan da dersler almıştır. Kendisi ile müzikal ilişkisini hayat boyunca sürdüren ve en değerli öğrencim olarak kendisini nitelendiren Alman piyanist Wilhelm Kempff’den de eğitim gören İdil Biret, on yaşında iken Mozart’ın İki Piyano Konçertosu’nu Kempff ile Paris Champs Elysees Tiyatrosu’nda seslendirmiştir. Paris Ulusal Konservatuarı’nı yüksek piyano, oda müziği ve eşlikçilik dallarında birinci olarak tamamladığında İdil Biret, henüz on beş yaşındaydı ve on altı yaşından itibaren ise çeşitli dünya sahnelerinde yer almaya başlamıştır.

İdil Biret’in Konserleri

On altı yaşından itibaren çeşitli dünya sahnelerinde yer almaya başlayan İdil Biret, Amerika Birleşik Devletleri’nde ki ilk konserini ise yirmi bir yaşında vermiştir. İdil Biret, ABD’de deki konserinde Rachmaninoff’un Üçüncü Piyano Konçertosu’nu Erich Leinsdorf yönetiminde ve Boston Filarmoni Orkestrası ile birlikte çalmıştır. Emil Gilels’in çağrısı üzerine ilk Rusya turnesini yapan İdil Biret, Rusya’da büyük başarılar kazanmayı başarmıştır. Rusya’da yıllar içerisinde yüze yakın konser vermiş olan İdil Biret, beş kıtayı kapsayan konserlerinde Copland, Keilberth, Atzmon, Kempe, Monteux, Leinsdorf, Sargent, Pritchard, Fournat, Mackerras, Scherchen ve Rozhdestvensky gibi ünlü şefler ile sahne almıştır. Ayrıca İdil Biret, İstanbul, Berlin, Nohant, Montreal, Montpellier, Dubrovnik, Royan, Atina ve Ankara festivallerine katılmıştır.

İdil Biret, Leningrad Philarmonic, Boston Symphony, London Symohny, Orchestre National de France, Leipzig Gewndhaus, Orchestre Suisse Romande, Sydney Symphony, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, Dresden Staatcapele ve Tokyo Philarmonic eşliğinde dünyanın hemen her yerinde konserler vermiştir. İdil Biret, repertuarını genişletmiş ve tekniğini de sürekli geliştirmiştir. Bu sayede güçlü bir yorumcu olarak tanınan İdİl Biret’in yorum gücü, almış olduğu eğitimi özümseyerek, kişisel çabası ile zenginleştirmesinin sonucudur. İdil Biret, ABD’de de, Avrupa’da ve pek çok Afrika ile Asya ülkesinde resitaller, konserler vermiş ve ayrıca pek çok önemli uluslararası festivallere de katılmıştır.

İdil Biret’in Ödülleri Ve Nişanları

Birincilerin birincisi unvanını alan ve 1971 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı unabı ile onurlandırılan İdil Biret, Reine Laurent Ödülü ve Popelin mükâfatlarını kazanmıştır. Ayrıca İdil Biret’in sahip olduğu ödülleri ve nişanları ise,

  • 1954 Yılında Lily Boulanger Memorial, Boston
  • 1957 Yılında Konservatuar Birinciliği, Paris Konservatuarı
  • 1961 Yılında Harriet Cohen Dinu Lipatti Altın Madalyası, Londra Adelaide Ristori Nişanı ve Chevalier de I’Ordre du Mérite, Fransa
  • 1971 Yılında Türkiye, Devlet Sanatçısı unvanı
  • 1974 Yılında Polonyo Hükümeti, Kültür / Liyâkat Nişanı
  • 1988 Yılında Eskişehir Anadolu Üniversitesi ile Boğaziçi Üniversitesi, Onursal Doktora
  • 1995 Yılında Uludağ Üniversitesi Onursal Doktora ve Varşova, Grand Prix du Disque Chopin
  • 1995 Yılında Fransa, Altın Diyapozon
  • 1996 Yılında Onur Ödülü Altın Madalyası, Sevda Cenap And Müzik Vakfı
  • 2003 Yılında Onursal Doktora, Ortadoğu Teknik Üniversitesi
  • 2006 Yılında Chopin eserleri kayıt ve seslendirme sebebi ile Polonya Üstün Hizmet Madalyası
  • 2007 Yılında 35. Uluslararası İstanbul Müzik Festivali’nden Onur Ödülü kazanmıştır.

İdil Biret’in Plak Ve Cd’leri

Bugüne kadar çıkarmış olduğu plak ve Cd sayısı yüze yakın olan İdil Biret, 1960’lar ve 1970’lerde Atlantik ile Finnadar adına yapmış olduğu kayıtlarda romantik repertuardan çağdaş bestecilere uzanmakta olan bir yelpazedir. Ayrıca İdil Biret, seksenli yıllarda plak tarihinde ilk defa Beethoven senfonilerinin Liszt tarafından yapılmış olan uyarlamalarının tamamını seslendirmiştir. Ardından ise Frederic Chopin’in tüm piyano eserleri, Johannes Brahms’ın tüm solo piyano eserleri ve konçertoları, Sergei Rachmaninoff’un bütün piyano eserleri ise İdil Biret tarafından kayda alınmıştır. İdil Biret’in bu çalışmaları birçok eleştirmenin hayranlığı ile karşılanmış ve ayrıca sanatçı, çağımızın en önde gelen piyano ustalarından biri olarak nitelendirilmiştir. İdil Biret, 1995 yılında Varşova’da gerçekleştirilen Chopin Plakları Büyük Ödülü yarışmasında jüri özel ödülünü almıştır. Daha önce tamamını plak haline getirmiş olduğu ve konserlerde seslendirmiş olduğu Beethoven senfonilerinin Liszt uyarlamaları dizisine İdil Biret, iki binli yıllarda bestecinin bütün sonatlarını ve konçertolarını kayda alarak devam etmiştir. 2008 Yılının Aralık ayında beş kıtada piyasaya çıkmış olan Beethoven Edisyonu, İdil Biret’in sonat, konçerto ve senfonilerinin ilk toplu sunumu olmasının yanı sıra dizinin bütünü sanatçıya ait bir etiket ile çıkmıştır.

Fransa’da Bir Türk Piyanist İdil Biret

İdil Biret’in hayatı ile görüşlerini anlatmakta olan İdil Biret- Une pianiste Turque en France isimli kitap, Fransız yazar Dominique Xardel tarafından kaleme alınmıştır. 2006 Yılında Fransa’da yayınlanmış olan bu kitap, 2007 yılında ise Dünya Sahnelerinde Bir Türk Piyanist İdil Biret ismi ile Türkçe olarak yayınlanmıştır. Dominiqu Xardel’in Piyanistler isimli yeni kitabında pek çok piyanist ile yapılan söyleşilerin yer almasının yanı sıra İdil Biret’in hayatı ile kariyerinin yanı sıra pek çok değişik konuda ki düşüncelerine de yer verilmiştir. Ayrıca İdil Biret hakkında Üner Birkan tarafından kaleme alınmış olan Piyanodaki Harika isimli bir kitap da bulunmaktadır. Dünyaca ünlü piyanist İdil Biret’in hayat hikayesi, Gülçin Alpöge tarafından kaleme alınan İdil Biret Dans Eden Parmaklar isimli çocuk kitabına da çocuklara ilham vermesi amacıyla konu olmuştur.

İdil Biret’in Eserleri

Repertuvarında yüz otuza yakın konçerto ile yayımlanmış olan yüz yirmi beş adet CD’si bulunan İdil Biret’in Brahms, Chopin, Liszt, Beethoven, Schumann ve Rahmaninof’un ardınan külliyat serisinin sonuncusu yayımlanmıştır. Ayrıca Bach/Mozart kayıtları ise on iki CD ile belgesel DVD’sinden oluşmaktadır.

İdil Biret’in CD’leri

İdil Biret’in yayımlanmış olan CD’leri ve DVD’leri arasında Best Of İdil Biret, Concertos Solo Music Edition, 75th Anniversary Consert, Bach Chromatic Fantasia and Fugue, 20 th Century Piano Edition, Bach Mozart Edition ve Brahms Edition yer almaktadır. Ayrıca Mozart Piano Concertos No.13, 17, Brahms Sonata No.1, 2 for Cello and Piano, Pars Piyano ve Orkestra İçin Konçerto 3. Senfoni, İdil Biret Chamber Music Edition Vo.1 ve Schumann Edition da İdil Biret’in yayımlanmış olan CD ve DVD’leri arasında yer almaktadır.

Paylaş

YORUMLAR

Wordpress (0)
error: Content is protected !!