Kükürt Nedir? Özellikleri Ve Kullanım Alanları Nelerdir?

Kükürt Nedir? Özellikleri Ve Kullanım Alanları Nelerdir?

Kükürt Nedir?

Kükürt doğada yaygın şekilde yer alan ve genel olarak sarı renge sahip olan kimyevi bir element olarak karşımıza çıkar. Kimya biliminde element sembolü S’dir ve çok eski dönemlerden beri bilinmekte olan elementlerden birisidir. 16A grubunun yani oksijen grubunun içinde bulunur.

Eski dönemlerden beri bilinmekte olan kükürt Tekvin Kitabında ateş taşı olarak geçmektedir. Element olarak ilk defa 1777 senesinde Antoine Laurent Lavoisier tarafından tanımlanmıştır. Bu element bolluk açısından dünyadaki elementlerin içinde 9. sırada yer alır. Sülfürler, sülfatlar ile doğal kükürt halinde yer kabuğunun ortalama % 0,06’lık bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu element Oksijen ile silisyumun ardından minerallerde en fazla yer alan element olarak karşımıza çıkar.

Kısaca Tarihi

Kükürt, eski tarihlerden beri bilinmekte olan nadide bir maddedir. Adının İtalya’daki bazı yerlerinde konuşulmakta olan Oscan dilinden Latinceye geçmiş olduğu tahmin edilmektedir. Latincede yanan taş anlamına gelir. Eski dönemlerden itibaren hem gizemli hem göz alıcı bir madde olarak görülen bu elementi birtakım simyacılar maddeleri altına dönüştürdüğü tahmin edilen felsefe taşı şeklinde nitelemiştir. Keşfedilmesi milattan önce 2000’li senelere kadar dayanmaktadır.

Antik Yunan dünyasında da bilinmekte olan kükürt bir fümigant olarak yakılmaktaydı. Sicilya’da yer alan Etna Yanardağından meydana getirilen bu element hem pamukların ağartılması hem de şarap olarak kullanılmıştır. Bu element geçmiş dönemlerde tuz ve cıvayla beraber bütün metallerin bileşeni şeklinde bilinmekteydi. Mısır’da yapılan dini törenler sırasında kükürt yakılırdı. Bunun tarihi ortalama 4000 sene önceye kadar gitmektedir. İncil’de bu elementten cehennem ateşi şeklinde bahsedilmektedir.

Antik dönem tarihçilerinden Homeros, Odessa destanında bu elementin böcek öldürücüyle odaların havasını temizleme amacı ile kullanılmış olduğundan söz etmiştir. Ortaçağ’da yaşanan savaşlarda kullanılmakta olan alevli silahlar kükürtle hazırlanmaktaydı. Yanıcı özelliğinden dolayı geçmişte farklı amaçlar ile kullanılmış olan bu elemente çeşitli tarihi mağaralarda sarı renge sahip olan figürlerde rastlanmıştır.

Geçmiş dönemlerde kiliselerde gerçekleştirilen ayinlerde ise kükürt yakılmaktaydı. 17 ila 18. Yy’da kükürt ile alakalı bilimsel araştırmalar yapılmıştır ve sanayi alanında kullanılmaya başlanmıştır, bunlardan başka da sülfürik asit kıymetli bir asit şeklinde tanımlanmıştır. Fransız bilim adamı Antonie Lavoisier, hidrojen ile oksijen bileşiği şeklinde kabul edilmekte olan bu elementi 1777 senesinde kimyasal bir element şeklinde tanımlamıştır.

Kükürdün Özellikleri Nelerdir?

  • Kimyadaki sembolü S olarak karşımıza çıkar.
  • Atom Numarası 16’dır.
  • Atom Ağırlığı 32,066’dır.
  • Element serisi ise Ametaldir
  • Maddenin katı halinde bulunur.
  • Görüntüsü limon sarısı şeklindedir.
  • Halkalı olan molekül 8 atom içermektedir.
  • Periyodik tabloda IVA yani 16A grubunda yer alır.
  • 2-, 4+ ve 6+ değerliklerini alabilmektedir.
  • Oksijensiz bileşiklerinde kararlıdır ve her zaman 2- değerlikli olarak karşımıza çıkar.
  • Reaksiyon verme yeteneği son derece iyidir. Soy gazlar haricinde bütün elementlerin hepsiyle reaksiyon vermektedir.

Kükürt Nerelerde Kullanılır?

İlk dönemlerde kükürt mikrop öldürme ya da arındırma, ilaç, çamaşırların beyazlatılması için bir madde ile özellikle de dinsel ayinlerde bir tütsü maddesi olarak kullanılmaktaydı.

Romalılar döneminde bu elementten yangın çıkarıcı bir silah şeklinde faydalanmak için kükürdü katran, reçine ya da zift ile karıştırıyorlardı. Fakat ortaçağda barutun keşfiyle kükürt çok tercih edilen ve yerine başka maddelerin geçemeyeceği temel bir hammadde halini almıştır.

Dünyada kullanılmakta olan bütün kükürtlerin % 80 ila 85’i sülfürik asitten meydana getirilir. Bunun % 80’i gübrelerin genellikle de fosfat gübrelerinin üretimi için kullanılmaktadır.

Kükürt lastik, kimya, kâğıt, boya, petrol ile demir çelik sanayinde de yoğun olarak tercih edilmektedir.

Bu madde gübreyi destekleme amaçlı da tercih edilir.

18 ile 19. Yy’da bir mineral hammaddesi olarak önemimi arttırdı. Sülfürik asidin hem ucuz hem çok yönlü özelliği olan bir asit olduğu anlaşıldığı zaman özellikle 19. Yy’ın ilk yarısında kimya endüstrisinin ilerlemesini ilk zamanlarında kimyada kısa zamanda en fazla tercih edilen asitlerden biri konumuna gelmiştir. Bundan dolayı kimya endüstrisi için kükürt kömür, kireç ile sofra tuzunun haricinde önde gelen temel hammaddelerden birisi olma özelliğini kazanmıştır.

Kükürt Nerelerde Bulunur?

Kükürt’ün ülkemizde üretiminin büyük kısmı ETİBANK’A ait Keçiborlu kükürt işletmesi tarafından karşılanır. Ülkemizde buradan başka Diyadin Sarayköy, Van, Nevşehir, Balıkesir ile Batı Anadolu’da dağınık halde yer alan 500.000 ton düşük tenörlü kükürt rezervleri bulunmaktadır. Fakat bu elementin üretimi yurt içi ihtiyacını karşılayamamaktadır ve bundan dolayı yurt dışından kükürt ithal edilmektedir.

Volkanik kökene sahip olan bu element tüm dünyada yaygın şekilde bulunmaktadır. Tortul çökellerde yer alan kükürdeyse genel olarak Amerika’nın Teksas ile Louisiana şehirlerinde çok rastlanmaktadır. Kömür, petrol ile doğal gaz, kükürt bileşiklerini içermektedir. Pirit, galen, zincifre, sfalerit ve kalkopirit gibi sülfürler ve jips ile barit gibi sülfatlar da bu elementi barındıran başlıca mineraller arasında yerini alır.

YORUMLAR

Wordpress (0)
error: Content is protected !!