Menopoz Nedir? Belirtileri Ve Tedavisi Nelerdir?

Menopoz Nedir? Belirtileri Ve Tedavisi Nelerdir?

Menopoz Nedir?

Her kadın doğduğundan itibaren 400.000-500.000 civarı yumurta ile dünyaya gelir. Bu yumurtalar ergenlik dönemine kadar sayı olarak bir değişiklik göstermezler. Ergenlik dönemiyle birlikte yumurtalıklardaki yumurtalar da büyümeye başlar ancak sadece 1 veya 2 tanesi olgunlaşır. Olgunlaşan yumurta eğer döllenmezse dışarı atılır . Bu durum halk arasında adet kanaması olarak bilinir. Latince ise “Menstrual siklus” olarak geçer. Adet döngüsü, hamilelik ve emzirme dönemlerinde geçici , menopozda ise kalıcı olarak sonlanır.

Menopoz hayatın bir dönemidir. Kadınlar yaşamlarının yaklaşık 1/3’ü menopoz döneminde geçmektedir.  Bu dönemde yumurtalıklarda östrojen üretimi azalır ve zamanla östrojen üretimi kesilir.

Menopoz 40 ile 55 yaşlar arasında geçirilen, kadınların kendine özgü bir dönemidir. Bir hastalık değildir. Menopoz yaşı dünyada ortalama 51,3 olarak hesaplanmıştır. Uzmanların yaptığı araştırmalara göre menopoz yaşı ülkeden ülkeye değişiklik göstermektedir.

Türkiye’de menopoza girme yaşı yaklaşık 47 civarıdır. Genetik özellikler, beslenme bozukluğu, sigara alışkanlığı, zayıflık, vejetaryenlik gibi etkenler menopoz yaşına etki etmektedir. Nadiren 40 yaş öncesinde menopoz görülebilir. Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte; rahim operasyonu, kemoterapi, radyoterapi tedavisi ve geçirilmiş hastalıklar erken menopoza yol açabilir.

Dünya Sağlık Örgütüne Göre Menopoz Üç Döneme Ayrılır;

Premenopoz: İlk belirtilerin görüldüğü süreden menopoza kadar geçen dönemdir. Bu dönemde yumurtalıklar yavaşlamaya başlar. Adet düzensizliği görülür. Geçiş dönemi olarak bilinir.

Menopoz: En az 1 yıl süresince adet görmeme durumudur. Son adettir. Overler (yumurtalık) artık harap olmuştur.

Postmenopoz: Menopozdan sonraki sürece denir.

Menopoz Oluşum Biçimine Göre De Üçe Ayrılır;

-Erken Menopoz:  Sebebi belli olmayan hastalıklar, ottoimmün (bağışıklık sistemi), radyoterapi, kemoterapi, genetik yatkınlık, sigara, beslenme alışkanlığı, alkol, stres gibi nedenlerle ortaya çıkar. Yumurtalığın (overler) işlevi durmuştur. Erken teşhis ile ilaç yoluyla erken menopoz geciktirilebilir. Genelde erken menopoz 40 yaş ve altı insanlarda görülür.

-Doğal Menopoz: 45-55 yaş aralığında gözlemlenir.

-Cerrahi Menopoz: Yumurtalıklar yani overler cerrahi yolla alınırsa adet görme durur.

Menopoza Girmeyi Etkileyen Faktörler Nelerdir?

-Genetik Faktörler: Bir ailedeki kadınların menopoza girdiği yaş ortalamaları aşağı yukarı aynıdır. Kişinin annesi menopoza 45 yaşında girmiş ise kişi de aşağı yukarı o yaşlarda menopoza girer.
-Genital Faktörler: İlk adet yaşı, doğurganlık durumu, doğum kontrol hapı kullanma, iki yıldan uzun süre emzirme gibi durumlar menopoz yaşını etkilemektedir.
-Doğum sayısı: Çok sayıda doğum yapan kadınlar doğum yapan kadınlara oranla daha geç menopoza girmektedir. Yani doğum sayısı ne kadar artarsa menopoz yaşı o kadar gecikir.
-Sigara Kullanımı: Yoğun sigara içen kadınlar, sigara içmeyen kadınlara oranla 1-2 yıl erken menopoza girmektedir. Sigara, yumurta rezervlerine etki ederek menopoza giriş sürecini hızlandırır.
-Psikolojik Faktörler: Psikolojik travmalar memopoz sürecini hızlandırır. Stres,doğal afetler, savaş, göç gibi olzyların erken memopozu tetiklediği gözlemlenmektedir.
-Çevresel Faktörler: Soğuk iklimlerde ve ağır şartlar altında yaşayan kadınlarda erken menopoz görülür. Alkol, stres, uyku bozukluğu gibi hormonal bozukluğu tetikleyen yaşam tarzı da erken menopozu tetikler.
-Beslenme Bozukluğu: Vücut için gerekli mineral vitamin ihtiyacı karşılanmadığında vücutta belli aksaklığı olur. Bu aksaklık menopoz yaşına etki eder. Aşırı kilolu(obezite) ve aşırı zayıf kadınlarda da erken menopoz görülebilir.

Menopoz Döneminde Nelere Dikkat Edilmeli?

-Kadınlar fiziksel aktivitelere önem vermeli. Hareket halinde olmalı.
-Giyim tarzı değiştirilmeli.(Daha ince kıyafetler tercih edilmeli.)
-Süt ve süt ürünleri tüketimi arttırılmalı.
-Sık sık sağlık kontrolünden geçmeli.
-İdeal vücut ağırlığı dışına çıkılmamalı.
-Aşırı kafein alımı azaltılmalı.
-Yeterli ve dengeli beslenmeye önem verilmeli .
*Tuz tüketimi azaltılmalı.
*Baharatlı yiyecekler tercih edilmemeli.
*Düşük yağlı besinler tercih edilmeli.
*Düzenli meyve-sebze tüketilmeli.
*Günlük 1500 mg kalsiyum alınmalı.
-Gerekli ve yeterli şekilde vitamin takviyesi alınmalı.

Hastaya Menopoz Teşhisi Nasıl Konur? 

Menopozun kesin tanısı için hormon testine ve kan tahlillerine başvurulur. Sıcak basmaları ve psikolojik rahatsızlıkları olan bir kadından kan tahlili alınır. Kanda FSH ve LH hormonları artış göstermişse menopoz tanısı konulabilir. FSH değeri 25-40 pg/ml arasında ise menopoz başlamış demektir ama az da olsa yumurtlama ve gebelik ihtimali bulunur.
PSH <40 pg/ml durumu var ise kesin tanı konur.
Ancak her adetin kesilmesi menopoza işaret etmez!

Menopoz Tedavi Yöntemleri:

Menopoz dönemine girmiş kadınlarda östrojen ve progesteron hormonu azalır. Hormon tedavisi (HT) uygulanarak vücuda gerekli olan östrojen ve progesteron takviye edilir. Bu sayede kadınların hayat kalitesi artar. Hormon tedavisi bazı kadınlarda görülen menopoz belirtilerini de olumlu yönde etkiler. Hormon tedavisi bazı kadınlarda görülen menopoz belirtilerini de olumlu yönde etkiler. Hormon tedavisi oral yolla, cildi yapıştırma ve enjeksiyon yoluyla vücuda verilir.
Hormon tedavisi; karaciğer hastalarına, meme ve rahim kanserlerine, şişmanlara, hipertansiyon hastalarına, kalp rahatsızlığı olanlara uygulanmaz!

Menopoz Sonrası Belirtiler Nelerdir?

Bu dönemde kadınlarda hormonal değişim başladığından, bireylerde fiziksel ve psikolojik birçok belirti görülür.

-Aniden terleme hissi olur.
-İdrar tutamama ve idrar kaçırma görülür.
-Ani duygu geçişleri(anksiyete) görülür.
-Rahim sarkması riski artar.
-Genital organlarda küçülme olur.
-Kabızlık ve basur sorunları ortaya çıkar.
-Çene , dudak ve göğüste kalın tüylenme görülür.
-Ağrılı cinsel birliktelik görülür.
-Uyku düzensizliği baş gösterir.
-Cilt kurur ve saçlarda dökülmeler görülür.
-Menopoza giren kadınlar konsantrasyon güçlüğü çeker.
-Anksiyeteyle birlikte aşırı duygusallık ve alınganlık da belirtilerini gösterir.

YORUMLAR

Wordpress (0)
error: Content is protected !!