Türkiye’nin Enerji Kaynakları Nelerdir?

Türkiye’nin Enerji Kaynakları Nelerdir?

Türkiye’nin Enerji Kaynakları Birçok kaynaktan enerji elde edilebilir. Kömür, petrol, su, doğal gaz, güneş, rüzgar ve yerin iç kısmı enerji kaynaklarının bazılarını oluşturur.

  • Kömür, petrol, doğal gaz gibi enerji kaynakları yenilenemeyen enerji kaynaklarıdır. Su, rüzgar, güneş enerjisi ve jeotermal enerji kaynakları ise yenilenebilen enerji kaynaklarıdır.
  • Sanayileşmeyle birlikte enerji kaynaklarına olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Sanayileşme hızı yüksek olan ülkelerin enerji tüketimleri fazladır.
  • Ülkemiz enerji kaynaklarının çeşitliliği açısından zengindir. Ancak petrol, doğal gaz gibi yaygın kullanılan enerji kaynaklarında dışa bağımlılık fazladır.
  • Ülkemizde elektrik enerjisinin büyük bir kısmı doğal gazla çalışan termik santraller ile hidrolik santrallerinden sağlanır.

Başlıca enerji kaynakları şunlardır:

Taş kömürü

  • Birinci jeolojik dönemde oluşmuş, kalorisi yüksek olan bir enerji kaynağıdır.
  • Taş kömürü yatakları sadece Batı Karadeniz’dedir. Zonguldak ve çevresinde taş kömürü yatakları mevcuttur. Kozlu, Kilimli ve Ereğli önemli taş kömürü yataklarıdır.
  • Taş kömürü evleri ısıtmada ve sanayide kullanılan bir enerji kaynağıdır. Ülkemizde çıkarılan taş kömürünün büyük bir kısmı demir-çelik fabrikalarında enerji kaynağı olarak kullanılır. Çıkarılan taş kömürü ihtiyacı karşılayamadığı için son yıllarda taş kömürü ithalatı başlamıştır.

Uyarı: Karabük ve Ereğli’de demir – çelik sanayisinin gelişmesinde ya da bu fabrikaların buraya kurulmasında enerji kaynağı olan taş kömürünün bu yerleşim alanlarına yakın yerlerde çıkarılması etkilidir.

Linyit

  • Üçüncü jeolojik dönemde oluşmuş bir enerji kaynağıdır. Linyitin kalorisi taş kömürüne göre çok azdır. Linyit, ülkemizdeki enerji kaynakları içinde en yaygın olanların başında gelir.
  • Ülkemizde linyit çıkarımında Ege Bölgesi öndedir. Kütahya, Manisa, Muğla, Kahraman Maraş, Ankara, Erzurum ve Sivas önemli linyit çıkarım alanlarıdır.
  • Çıkarılan linyitin bir kısmı termik santrallerde bir kısmı da konutlarda ve sanayide de kullanılır. Kalorisi düşük olanlar termik santrallerde, daha kaliteli olan linyitler ise sanayide ve evlerde kullanılır.

Petrol

Üçüncü jeolojik dönemde oluşmuş arazilerde daha yaygındır. Ancak diğer jeolojik dönemde oluşmuş olan arazilerde de petrol bulunabilir.

Ülkemizdeki petrol yatakları son derece sınırlıdır. Ülkemizde ham petrol çıkarımının tamamına yakını Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır. Ancak çıkarılan petrol tüketimin çok az bir kısmını karşılamaktadır.

Ülkemiz ham petrol ihtiyacının yaklaşık olarak % 35’ini Orta Doğu ülkelerinden ithal ederek karşılar.

Petrol, boru hatları ya da tankerlerle uzak yerlere taşınabilen bir enerji kaynağıdır. Ülkemizde Kerkük (Irak) — Yumurtalık (İskenderun) arasındaki boru hattıyla Irak petrolü, İskenderun’a ulaştırılır. Buraya ulaşan petrol, tankerlerle petrol arıtma tesisleri olan rafinerilere taşınır. Ayrıca yapılma aşamasında olan Bakü-Ceyhan petrol boru hattıyla Azerbaycan ve Kazakistan petrolleri ülkemiz üzerin-den dünyaya pazarlanmaktadır.

Doğal Gaz

  • Yerin derinliklerinde bulunan, çeşitli gazların karışımına doğal gaz denir.
  • Çevreye verdiği zararın az olmasından dolayı kullanımı giderek yaygınlaşan bir enerji kaynağıdır.
  • Doğal gazın bir kısmı konutları ısıtmada bir kısmı da termik santrallerde ve sanayide kullanılır.
  • Ülkemiz doğal gaz yatakları bakımından zengin sayılmaz. Kırklareli, Mardin ve Siirt doğal gaz yataklarının olduğu illerdir. Kırklareli’nin Hamitabat ilçesinde çıkarılan doğal gaz bu ilçedeki termik santralde kullanılmaktadır.

Jeotermal Kaynaklar

  • Yerin derinliklerinde bulunan, sıcaklığı 150 – 200 °C civarında olan sıcak su ya da su buharından oluşan enerjiye jeotermal enerji denir.
  • jeotermal enerji denir. Jeotermal enerji konutların ve seraların ısıtılması ile elektrik üretiminde kullanılır.
  • Denizli (Sarayköy), Aydın (Germencik), İzmir (Balçova) önemli jeotermal kaynakların bulunduğu şehirlerdir.

Uyarı: Jeotermal enerji, maliyeti çok az olan, uzun ömürlü bir enerjidir. Jeotermal enerji kaynaklarının kullanımı yaygınlaşırsa fosil ya da katı yakıt dediğimiz enerji kaynaklarının kullanımında kısıtlamalara gidilir. Dolayasıyla çevre kirliliği azalır.

Su Gücü (Hidrolik)

  • Su gücü, ülkemizde elektrik üretiminde faz-laca kullanılan bir enerji kaynağıdır. Temiz, ucuz ve yenilenebilen bir enerji kaynağı olan su gücüne, hidroelektrik enerji denir.
  • Hidroelektrik enerji, barajlarda üretilir. Yer şekillerinin engebeli olması, akarsuların dar ve derin vadilerde akması hidroelektrik potansiyelini artırmaktadır.
  • Ülkemizin genelinde, hidroelektrik potansiyeli fazla olan akarsular vardır. Ancak yatırımların yetersiz olmasından dolayı, yeteri kadar, hidroelektrik üretimi yapılamamaktadır.

Güneş Enerjisi

  • Tükenmeyen bir enerji kaynağı olan güneş enerjisi açısından ülkemiz elverişli özelliklere sahiptir. Ancak ülkemizin genelinde güneş enerjisinden yeteri kadar yararlanılmamaktadır. Ülkemizde güneş enerjisi daha çok su ısıtma işlerinde kullanılır.
  • Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri güneş enerjisi potansiyeli en fazla olan yerlere sahiptir.
  • Yağışın ve bulutluluğun fazla olduğu Doğu Karadeniz ise güneşlenme süresinin yeterli olmadığı bir bölümdür. Dolayısıyla bu bölümün güneş enerjisinden yararlanma potansiyeli çok azdır.

Rüzgâr Gücü Enerjisi

  • Ülkemizde üretimi yeni olan bir enerji kaynağıdır.
  • İlk rüzgar santrali İzmir Çeşme‘de (Alaçatı) kurulmuştur. Çanakkale, Balıkesir gibi illere de rüzgar santralleri kurulmuştur.
  • Yenilenebilen, çevreyi kirletmeyen rüzgar enerjisinde rüzgarın esme hızı enerji üretim potansiyelini belirler.
  • Rüzgar santrallerinden çıkan gürültüler ile rüzgar santrallerinin yapılışının pahalı olması, rüzgar enerjisinin olumsuz tarafıdır.

Radyoaktif Mineraller

Uranyum ve toryum gibi nükleer yakıtların parçalanmasıyla açığa çıkan enerjiye, nükleer enerji denir.

Gelişmiş ülkelerin birçoğu enerji ihtiyaçlarının büyük bir kısmını nükleer santrallerden sağla-maktadır. Ancak nükleer santrallerden çıkan radyasyonun toprağa ve havaya karışması tehlikesinden dolayı nükleer santrallerden elde edilen enerjinin payı giderek azaltılmaktadır.

Nükleer enerjide kullanılan uranyum ve toryum stratejik madenler arasındadır. Dolayısıyla bu madenlerin çıkarımı devlet tarafından yapılır.

Ülkemizde uranyum ve toryumla çalışan nükleer santraller yoktur. Ancak uranyum ve tor-yum yatakları vardır.

Aydın’ın, Koçarlı; Çanakkale, Ayvacık; Giresun’un, Şebinkarahisar; Uşak’ın Eşme ilçeleri ile Manisa’da uranyum, Eskişehir’in Mihalıççık ilçesinde ise toryum yatakları vardır.

Termik Santraller

Taş kömürü, linyit, doğal gaz, fueloil ve motorinden yararlanılarak elektrik üreten tesislere termik santraller denir. Ülkemizdeki başlıca termik santraller şunlardır:

Taş kömürü ile çalışan termik santral;

  • Zonguldak Çatalağzı termik santralidir.

Linyitle çalışan termik santraller:

  • Kütahya’da; Tunçbilek, Tavşanlı, Değirmisaz, Seyitömer,
  • Muğla’da Yatağan,
  • Manisa’da, Soma,
  • Kahramanmaraş’ta Afşin Elbistan termik santralleridir.

Doğal gazla çalışan termik santraller;

  • İstanbul’da Ambarlı
  • Kırklareli’nde Hamitabat
  • Bursa’da Ovaakça termik santralleridir.

YORUMLAR

Wordpress (0)
error: Content is protected !!