Tuzların Çeşitleri Ve Özellikleri Nelerdir?

Tuzların Çeşitleri Ve Özellikleri Nelerdir?

Asidin anyonu ile bazın katyonundan oluşan bileşiklere tuz denir. Tuzlar;

  • Kullanılan asit veya bazın kuvvetine göre asidik, bazik veya nötr olabilir.
  • Tuzların tamamı (+) ve (-) yüklü iyonların efektrostatik çekimi sonucu oluştuğu için çözeltileri elektrik akımını iletir.
  • Asidik tuzlar suda çözündüğü zaman hidrolize uğrayarak iyonu oluşturur ve pH ı düşürür.
  • Bazik tuzlar suda çözündüğü zaman hidrolize uğrayarak OH- iyonu oluşturur ve pH ı artırır.
  • Nötr tuzlar hidrolize uğramaz bu yüzden pH = 7 olur,
    NH4CI Asidik tuzdur.
    NH4CI + H20 — NH3 + H30+ + Cl-
  • KF->Bazik tuzdur.
    KF + H20 HF + OH- + K+

1. Sodyum Klorür (NaCI)

  • Nötr bir tuzdur.
  • Sofra tuzu olarak bilinir.
  • Canlıların beslenmesinde, vücudun elektrolit dengesinin sağlanmasında ve serum yapımında kullanılır.
  • Kışın yollara dökülerek karın erime noktasını düşürmede kullanılır.
  • Gıdaların uzun süre saklanmasında katkı maddesi olarak kullanılır. Salamura işlemlerinde, zeytin -peynir gibi maddelerin paketlenmesinde kullanılır.

2. Potasyum Nitrat (KNO3)

  • Nötr bir tuzdur.
  • Halk arasında güherçile olarak bilinir, Hindistan’da fazlaca çıkarıldığı için hind güherçilesi de denir.
  • Yanma olayını hızlandırma etkisinden dolayı barut yapımına katılır.
  • Potasyumlu gübrelerin içerisine ilave edilir.

3. Sodyum Karbonat (Na2CO3)

  • Bazik bir tuzdur.
  • Çamaşır sodası olarak bilinir ve yapısında kristallenmiş su içermeyen haline soda külü denir.
  • Cam hamurunda kullanılan ana maddelerden biridir.
  • Diş macunu ve ilaçların yapısına ilave edilir.
  • Sert sulardaki metal katyonlarını çöktürmek için yani suyu yumuşatmak için kullanılır.
  • Hazır gıdaların pH miktarını ayarlamak için kullanılır.

4. Kalsiyum Karbonat (CaCO3)

  • Bazik bir tuzdur.
  • Halk arasında kireç taşı olarak bilinir ve mermer ile allotrop yapıya sahiptir.
  • Kireç ve çimento üretiminde, porselen ve seramik endüstrisinde ve beyaz yağlı boya yapımında kullanılır.
  • Kalsiyum kaynağı olarak gıdalarda katkı maddesi olarak kullanılır.

Sodyum Benzoat (C6H5COONa)

  • Benzoik asitin NaOH ile tepkimesinden oluşan bazik bir tuzdur.
  • Bakteri ve mantar üremesini engeller.
  • Gıdalarda koruyucu olarak kullanılır ama koruduğu gıdaların asidik özellik göstermesi gerekir. Bu yüzden gazlı içecekler, turşu ve meyve sularının yapısına ilave edilir.
  • Hayal fişek üretiminde kullanılır.

6. Sodyum sülfat (Na2SO4)

  • Sudaki çözeltisi hafif bazik özellik taşır.
  • Suda bol çözünür ve Glauber tuzu olarak bilinir.
  • Deterjan üretiminde dolgu maddesi olarak kullanılır.
  • Kağıt ve camın yapımına katılır.

7. Kalsiyum sülfat (CaSO4) 

  • Hafif bazik özellikte bir tuzdur.
  • Halk arasında alçı taşı, mineralojide jips olarak bilinir.
  • Alçı üretiminde kullanıldığı için çimento yapımında, camsı porselenlerin üretiminde ve yalıtım malzemelerin yapısında tercih edilir.
  • Suda çözünürlüğü azdır ve kağıt yapımında dolgu maddesi olarak kullanılır.

8. Amonyum Klorür (NH4CI)

  • Asidik özellik gösteren bir tuzdur ve nişadır olarak bilinir.
  • Yapısındaki klor iyonu ısıtılınca HCI’ye dönüşür bu yüzden yüzey temizlemede kullanılır.
  • Gübre üretiminde ve hayvan yemi katkı maddsi olarak kullanılır.
  • 9. Amonyum Nitrat (NH4NO3)
  • Suda bol miktarda çözünen asidik bir tuzdur.
  • Suda çözünmesi endotermik olduğu için soğutr amaçlı kullanılan ekipmanlarda tercih edilir.
  • Gübre yapımında kullanılır.
  • NH4NO3 tuzu ısıtılınca yüksek enerji açığa çıka ve patlayıcı karışımların bileşiminde kullanılır.

10. Diamonyum Fosfat ((NH4)2HPO4)

  • Suda bol çözünür ve piyasada DAP olarak bilinir.
  • N ve P içerdiği için gübre üretiminde kullanılan bir tuzdur.
  • Yapısındaki asidik ve bazik köklerden dolayı gıdalarda asit düzenleyici olarak tercih edilir.

11. Şap (KAI(SO4)2.12H20)

  • Asidik özellik gösteren bir çift tuzdur.
  • Kanamayı durdurucu ve antiseptik olarak kullanılır.
  • İyi bir dolgu malzemesi olduğu için su arıtımında ve kağıt üretiminde, boya ve lif arasında bağlayıcı olarak davranır.
  • İnşaat, tekstil, gıda gibi birçok alanda tercih edile bir tuzdur.

12. Boraks (Na2B407)

  • Boraks kolay eriyen bir katıdır ve erimiş boraks birçok minerali çözme özelliğine sahiptir. Bu yüzden madencilikte kullanılır.
  • Borasilikat camı üretiminde, porselen işlemede, ahşap malzemeler için koruyucu olarak kullanılır.
  • Hidrojen gazı üretiminde kullanılır.

13. Sodyum Bikarbonat (NaHCO3)

  • Amfoter özellik gösteren suda çözünmesi zarar olmayan bir tuzdur.
  •  Yemek sodası olarak da bilinir ve kabartma tozu yapımında kullanılır.
  • Asit giderici ilaçların yapımına katılır.
Paylaş

YORUMLAR

Wordpress (0)
error: Content is protected !!