Yapıştırıcı Nedir? Nasıl Üretilir? Özellikleri Nelerdir?

Yapıştırıcı Nedir? Nasıl Üretilir? Özellikleri Nelerdir?

Yapıştırıcılar ambalaj endüstrisinin en önemli parçalarından bir tanesidir. Kazein, kemik tutkalı, nişasta ve dekstrin gibi doğal yapıştırıcıların dışında, 1930 yıllarından günümüze kadar kullanılan PVA bazlı preperallar ve tutkallar da vazgeçilmez ürün grubuna girmiştir. Yapıştırıcılar genellikle, ambalaj endüstrisinde, mukavva üretiminde, kağıt torba, kompozit kutu, metal kutu gibi ürünlerin yapıştırılmasında kullanılır.

Çevre ambalaj ilişkisi arasında ortaya çıkan teknolojik yenilikler sayesinde yapıştırıcı oldukça geniş kapsamdadır. Su bazlı olan yapıştırıcılar, solventsiz yapıştırıcılar yapıştırıcı dünyasında en fazla tercih edilenlerdir. Ambalaj endüstrisinde kullanan yapıştırıcılar sentetik reçineleri nişasta kökenliler ve protein kökenliler olmak üzere 3’e ayrılır.

Sentetik Reçineler

Polivinil asetat içerikli yapıştırıcılar, emülsiyon, polivinil astetat içerir. PVA esaslı yapıştırıcılar suyun buharlaşması ile katılaşır. Katılaşma süresi ise 45 dakikadır. Sulu yapıştırıcılar arasında en hızlı katılaşandır. PVA içerikli yapıştırıcılar ısı 20 derece iken daha iyi sonuç verir. Daha uzun süre kullanım için mutlaka sulandırılması gerekir.

Latex yapıştırıcılar, doğal ve sentetik kauçuk esaslı olan bu yapıştırıcılar renkleri beyaz ve bronz olmak üzere değişiklik gösterir. Bazı çeşitleri ise amonyak kokar. Makine kullanımı için dayanıklılığı çok zayıftır. Sodyum silikatlar, inorganik bir yapışkandır ve katılaştığı zaman cama benzeyen bir bağ oluşturur. Onu oluşturan bileşiklerin miktarına göre özellikleri de değişir. Silikatlı yapıştırıcılar, neme karşı oldukça dayanıklıdır. Katılaşmaya başlar ve hareketli parçalar üzerinde tortu bıraktığı için makineyle uygulanmaz.

Holmelt, reçine, polimer ve balmumunun karışımıdır. Sıvılaştırmak için akışkan olmalı ve ısıtılmalıdır. Genellikle katılaşma süre 8 saniye kadardır. El ile uygulanır veya otomatik kapatma makinelerinde el tabancası ile de uygulanabilir. Kutu karton kapana işlemlerinde, tepsiler de, kutu ve şişeleri etiketleme de kullanılır.

Solvent, lak yapıştırıcı olarak bilinir. Genelde çeşitli organik çözeltiler de erir. Hareketli sıvılardır. Çözelti karışımına bağlı olduğu için çabuk kurur. Kağıt ve folyoda, ambalaj poşetlerde kaplamalar da çok sık kullanılır.

Nişasta Kökenliler

Macunlar, alışkanlık derecesi sıvıdan yoğuna kadar değişen beyaz ve açık renklidir. Neme dayanıklıdır ve torba diplerinin yapışmasında, etiketleme gibi durumlar da tercih edilir. Dekstrinler, sebzeler de meydana gelen nişastadan üretilir. Elle ve makine uygulamalarında çeşitleri vardır. PVA yapıştırıcılardan daha uzun sürede katılaşırlar. Suya dayanıklı olmadıkları için de rutubetli ortamlar da kullanılmaması gerekir. Nemlendirilen yapışkanlarda, etiketleme de ve soğuk çıkartmalarda kullanılır.

Boratlı dekstrinler, rengi genellikle beyazdan koyu kahveye doğru rengi değişir. Çabuk uyarlanır ve sıvı tabakamsıdır. Neme karşı da oldukça dayanıklıdırlar. Kutu ve karton kapama, tüp sarma gibi laminasyonlar da sık sık kullanılırlar. Jelatin sakızları, yapışkan ve elastik olup neme karşı dayanıklılık gösterir. Cama çok iyi bir şekilde yapışır. Otomatik şişe etiketleme de çok sık kullanılır.

Protein Kökenliler

Hayvansal zamk, sıvı şeklinde ve rengi bronz, kahverengidir. Kutu ambalaj bantlamasında, tüp sarmada nemlendirip bant üretiminde kullanılır. Kazein, su geçirmez özelliğe sahip bir yapıştırıcıdır. Sulandırmak için alkol veya amonyak gerekir. Soğuk içeçek şişeleri için buza ve suya dayanıklı etkilerde ve folyolar da kullanılır.

Tutkal ve yapıştırıcılar arasında kauçuk bazlı olanlar çok önemlidir. Solvent bazlı olması, dış etkenlere karşı dayanıklı olması da bu durumu arttırır. Solvent olarak asetat, etil malzeme kullanılır. Diğer katkı maddeleri ise genellikle dolgu ve kaydırıcı amaçlı kullanılır. Kauçuk bazlı solvent yapıştırıcılar, deri, halı, plaster gibi birçok sektörde kullanılır. Bu tür yapıştırıcılar, epoksi reçinereler ile ilave edilerek uzun süreli yapışmasına ve ısıya karşı dayanıklı olmasını sağlar.

Kauçuk bazlı yapıştırıcılar, doğal kauçukların çözünmesi ile elde edilir. Üretimi de oldukça kolaydır. Sadece bir kazan bu yapıştırıcının üretimi için yeterli olacaktır. Japon yapıştırıcılar, genellikle süper yapıştırıcı olarak bilinir. Piyasada genellikle 2 çeşit olarak satılır. Tek satılan su gibi incedir. İnce çatlakların yapışmasında kullanılır. Derinlere kadar rahatlıkla sızar. Diğer japon yapıştırıcı ise sprey ile birlikte satılır. Koyu bir kıvamdadır. Sprey sıkılarak yapışması saniyeler içerisinde gerçekleşir. Japon yapıştırıcılar çok kuvvetli yapıştırma özelliğine sahip oldukları için yapıştırma sırasında dikkatli olmak gerekir. Ele geldiği zaman bile çıkması oldukça güç. Sağlığa da zarar verebilir. Bu nedenle eliniz de mutlaka yapıştırıcı tutmayan bir şey olmalıdır. Dikkatli bir şekilde yapıştırma işlemini yapabilirsiniz.

Yapıştırma İpuçları

Yapıştırma işlemi yapılmadan önce yüzeylerin birbirine alıştırılmış olması gerekir. Tam oturmayan parçaları bir araya getirmek yanlıştır. Aşırı kuvvet uygulamadan, yüzey boşlukları belirlenerek yapışma yapılır. parçalar hazır olduktan sonra hemen yapıştırıcı ile işleme başlamayın. Önce tutkal kullanmadan parçaları birleştirin. PVA yapıştırıcı kullanıldığı zaman parçalar kayganlaşır. Az miktar tuz uygulayabilirsiniz. Yapıştırıcıyı çok fazla kullanmak zarar verebilir. Taşan tutkalı temizlemek kolay olmayabilir. PVA tutkallar için yüzeyler tutkal tabakası nedeniyle kayganlaşır. Yapıştırıcı seçimi için ilk önceliğiniz yapıştırma alanı olmalıdır. Ona göre bir yapıştırıcı seçimi yapmak daha mantıklı olacaktır.

Paylaş

YORUMLAR

Wordpress (0)
error: Content is protected !!